इस्लामले गैर–मुस्लिमसँग राख्नुपर्ने व्यवहार
✍️ख़ालिद सैफुल्लाह क़ादरी
गोरखा,नेपाल
🇳🇵 इस्लाम शान्ति, दया र मानव कल्याणको सन्देश दिने धर्म हो। यसले मानिसलाई जाति, भाषा, रंग वा धर्मको आधारमा होइन, मानवताको आधारमा हेर्न सिकाउँछ। त्यसैले इस्लाममा गैर–मुस्लिमसँग व्यवहार गर्ने विषयलाई अत्यन्तै महत्व दिइएको छ।
इस्लाम अनुसार सबै मानिस अल्लाहकै सृष्टि हुन्। यस कारण कुनै पनि व्यक्तिसँग अन्याय, अत्याचार वा अपमानजनक व्यवहार गर्नु निषेध गरिएको छ। कुरआन मजीदमा अल्लाह तआलाले न्याय र भलो व्यवहारको आदेश दिनु भएको छ। जो गैर–मुस्लिमहरू मुसलमानसँग शान्तिपूर्वक बस्छन् र दुश्मनी गर्दैनन्, उनीहरूसँग मित्रतापूर्ण र सम्मानजनक व्यवहार गर्न इस्लामले प्रोत्साहन गर्छ।
इस्लामको एक महत्वपूर्ण शिक्षा भनेको धर्ममा जबरजस्ती नहुनु हो। प्रत्येक मानिसलाई आफ्नो आस्था रोज्ने पूर्ण अधिकार दिइएको छ। कसैलाई पनि बलपूर्वक धर्म परिवर्तन गराउन इस्लामले अनुमति दिँदैन। गैर–मुस्लिमको धार्मिक विश्वास, पूजा–पद्धति र संस्कृतिको सम्मान गर्नु इस्लामी आचार–संहिताको हिस्सा हो।
सामाजिक जीवनमा छिमेकी, सहकर्मी, साथी वा व्यापारी गैर–मुस्लिम भए पनि उनीहरूको अधिकार सुरक्षित राख्नु अनिवार्य छ। नबी मुहम्मद ﷺ ले छिमेकीको हकबारे यति धेरै जोड दिनुभएको छ कि उहाँले छिमेकीलाई परिवारजस्तै व्यवहार गर्न सिकाउनुभयो। छिमेकी मुसलमान होस् वा गैर–मुस्लिम, उसलाई दुःख नदिनु, सहयोग गर्नु र आवश्यक पर्दा साथ दिनु इस्लामी शिक्षा हो।
इस्लामले व्यापार र लेनदेनमा पनि इमानदारी अपनाउन आदेश दिन्छ। गैर–मुस्लिमसँग कारोबार गर्दा धोका नदिनु, तौल–मापनमा इमानदार हुनु र वाचा पूरा गर्नु अनिवार्य छ। यस्ता असल व्यवहारले इस्लामको वास्तविक सुन्दरता प्रकट गर्छ।
इतिहासमा नबी मुहम्मद ﷺ को जीवन गैर–मुस्लिमसँगको उत्कृष्ट व्यवहारको जीवित उदाहरण हो। उहाँले आफ्ना विरोधीहरूसँग पनि क्षमा, सहनशीलता र दयाको व्यवहार गर्नुभयो। यसले देखाउँछ कि इस्लाम बदला र घृणाको होइन, क्षमा र सद्भावको धर्म हो।
अन्त्यमा भन्नुपर्दा, इस्लामले गैर–मुस्लिमसँग सम्मान, न्याय, दया र सदाचार अपनाउन सिकाउँछ। यस्तो व्यवहारले समाजमा शान्ति, आपसी विश्वास र भाईचाराको वातावरण निर्माण गर्छ।
यही नै इस्लामको साँचो सन्देश र सुन्दर पहिचान हो।
